Oksijen
Oksijen, genellikle havanın sıvılaştırılması ve ayrıştırılması işlemleri ile elde edilir. Ticari olarak sıvı veya gaz formunda bulunabilir. Sıvı oksijen, özel kriyojenik tanklarda depolanır ve taşınır. Bu tanklar, çift cidarlı, vakumlu ve perlit malzemesi ile yalıtım sağlanarak sıcaklık kaybı engellenir. Gaz oksijen ise basınç altında, dayanıklı boru hatları ile veya dikişsiz çelik tüplerde sıkıştırılmış halde tedarik edilir.
Türk Standartları Enstitüsü (TSE) normlarına göre, sıvı ve gaz oksijenin safiyet oranı en az %99,5 olmalıdır (TS 2800). Oksijen tüplerinin dış rengi ise Râl 5002 koduyla tanımlanır. Ayrıca, tüplerin periyodik bakımları da önemlidir. 345 ve 450 bar kapasitesine sahip tüplerin test basıncı için bakım süresi 10 yıl, 225 bar kapasitesine sahip tüpler için ise bu süre 5 yıldır (TS 7420).
Açıklama
Moleküler Ağırlık: 32 g/mol
Sıvı Oksijen Yoğunluğu (-183°C’de): 1,14 kg/dm³
Gaz Oksijen Yoğunluğu (0°C, 1 atm): 1,43 kg/m³
Kaynama Noktası (1 atm): -183°C
Erime Noktası (1 atm): -218,4°C
Özgül Ağırlık (hava = 1): 1,105
Oksijen, renksiz, kokusuz ve tatsız bir gaz olup, havaya göre daha ağırdır. Normal koşullar altında, atmosfer basıncında ve yüksek saflıkta oksijen uzun süre yüksek miktarda bulunmadığı sürece zehirleyici değildir ve zararlı bir etkisi yoktur.
Oksijen, genellikle hava ile yanmayan birçok maddeyle şiddetli şekilde reaksiyona girer ve yanar. Özellikle yağlar, petrol ürünleri ve katranlardan yapılmış maddelerle temastan kaçınılmalıdır. Oksijenle çalışırken, bakır, prens, bronz, demir, saf nikel alaşımları ve saf asbest gibi oksidasyona dayanıklı malzemeler tercih edilmelidir.
Oksijenin yakıcı özelliği nedeniyle, oksijen tüpleri yanıcı ve parlayıcı gazlarla aynı ortamda depolanmamalıdır. Depolama alanı mutlaka havalandırılmalı ve tüplerin çevresinde sigara içmek ya da çıplak alev kullanımı kesinlikle yasaklanmalıdır. Ayrıca, oksijenle kullanılacak tüm ekipmanlar yağdan arındırılmış olmalıdır. Ekipmanları temizlemek için Tri Klor Etilen veya Karbon Tetra Klorür gibi uygun çözücüler kullanılabilir.
Kullanım Alanları
Cam Üretimi
Kimyasalların Üretimi
Çelik Üretimi
Metallerin Üretimi ve Metal Eşya İmalatı
Sağlık Hizmetleri
Kağıt ve Kağıt Hamuru Üretimi
Su Hazırlama ve Atık Su Arıtma
