Helyum Gazı
Helyum gazı, genellikle doğal gaz kuyularından elde edilmektedir. Ticari olarak sıvı ve gaz fazlarında bulunur. Sıvı fazda, özel kriyojenik tanklarda depolanır; bu tanklar, çift cidarlı, vakumlu ve perlit malzemesiyle yalıtılmıştır. Gaz fazında ise, basınç altında boru hattı ile ya da basınca dayanıklı, dikişsiz çelik tüpler içinde sıkıştırılarak tedarik edilir.
Helyum tüplerinin dış rengi Kahverengi (RAL 8008) olup, periyodik bakım aralığı 10 yıldır (TSE 11169).
Helyum gazının TSE tarafından belirlenmiş bir standardı bulunmamaktadır, ancak genel olarak kabul edilen safiyet değerleri şu şekildedir:
- Helyum: %99,999
- Oksijen: 2 ppm
- Azot: 5 ppm
- Su: 2 ppm
Açıklama
Helyum Gazının Fiziksel Özellikleri
- Molekül Ağırlığı: 4,00 g/mol
- Yoğunluk: 0,122 kg/dm³
- Yoğunluk: 0,178 kg/m³
- Özgül Ağırlığı: 0,138
- Kaynama Noktası: -268,9 °C
- Kritik Sıcaklık: -267,9 °C
- Kritik Basınç: 2,27 bar
- Renksiz, kokusuz, tatsız ve zehirsiz bir gazdır; yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı özellik taşımaz.
Helyum gazı, boğucu bir gaz olarak sınıflandırılır ve havadan yaklaşık %13,8 daha hafiftir. Hidrojenden sonra bilinen en hafif elementtir. Zehirli olmamakla birlikte, basit boğucu gaz özelliği gösterir. Yüksek yoğunluktaki helyum gazına maruz kalmak, hızlı ve güçlükle nefes alma, hızla yorulma, mide bulantısı, kusma ve bilinç kaybı gibi belirtilerle sonuçlanabilir. En kötü durum ise, boğulma ve ölümle sonuçlanabilir. Helyum gazı korozif değildir ve bu yüzden, işletme basıncına dayanabilen herhangi bir metal malzeme ile güvenle kullanılabilir.
Helyum Gazının Kullanım Alanları
- Balon Dolumu
- Süper iletken materyallerin üretimi (Manyetik Rezonans Görüntüleme – MRI)
- Nükleer santrallerde soğutucu olarak kullanımı
- Metal işleme ve kaynak işlemleri (Koruyucu atmosfer oluşturmak için)
- Gaz kromatografisi (Koruyucu atmosfer sağlamak amacıyla)
- Derin sualtı dalışları (Solunum havası karışımında kullanılır)
